Göğüs cerrahisi terimler sözlüğü

Hastalıklar ve Ameliyatlar A–Z

Tıbbi terimlerin yanı sıra hastaların günlük dilde kullandığı adları da bulabilirsiniz. Her maddeden konuyu daha ayrıntılı anlatan hasta bilgilendirme sayfasına geçebilirsiniz.

“Akciğerde leke” ve “akciğerde yara” gibi hasta ifadeleri kesin tanı değildir. Kullanılan diğer adlar her zaman tam eşanlamlı kabul edilmez. MeSH ise tıbbi yayınları sınıflandıran bir kavram dizinidir; bir hasta ifadesinin MeSH kavramıyla ilişkisi, o tanının konduğu anlamına gelmez.

A

Tıbbi terim

Akciğer kanseri

Diğer adlar / kullanım: Akciğerin kötü huylu tümörleri; farklı alt tipleri vardır.

Akciğerde başlayan kanserlerin genel adıdır. Cerrahi uygunluğu tür, evre ve kişinin genel durumuyla değerlendirilir.

Ayrıntılı hasta bilgisi

Tıbbi terim

Akciğer nodülü

Diğer adlar / kullanım: Pulmoner nodül.

Görüntülemede saptanan sınırlı odaktır. Tek başına kanser tanısı değildir; boyut, yapı ve zaman içindeki değişim önemlidir.

Ayrıntılı hasta bilgisi

Hasta ifadesi

Akciğer sönmesi

Diğer adlar / kullanım: Sönmüş akciğer; kesin tanı bildirmez.

Pnömotoraks için sık kullanılır; atelektazi için de söylenebilir. Bu iki durumun nedenleri ve tedavileri aynı değildir.

Ayrıntılı hasta bilgisi

Görüntüleme ifadesi

Akciğerde kitle

Diğer adlar / kullanım: Akciğer kitlesi; nodülle otomatik eşanlamlı değildir.

Bir oluşumu tarif eder; niteliği ayrıca araştırılır. Yalnız bu sözcükten iyi veya kötü huylu olduğu çıkarılamaz.

Ayrıntılı hasta bilgisi

Hasta ifadesi

Akciğerde leke

Diğer adlar / kullanım: Gölge, opasite gibi ifadelerle birlikte anlatılabilir.

Yerleşim ve nedeni kesinleştirmeyen gündelik bir anlatımdır. Enfeksiyon, iz veya farklı lezyonlar görüntüde benzer ifadelerle tarif edilebilir.

Ayrıntılı hasta bilgisi

Hasta ifadesi

Akciğerde yara

Diğer adlar / kullanım: Tek bir tıbbi tanının diğer adı değildir.

Geçirilmiş enfeksiyon veya skar anlatılırken kullanılabilir; hangi bulgunun kastedildiği rapor ve görüntülerle açıklığa kavuşturulmalıdır.

Ayrıntılı hasta bilgisi

Tıbbi terim

Atelektazi

Diğer adlar / kullanım: Akciğer dokusunda havalanma ve hacim kaybı.

Hava yolu tıkanması gibi nedenlerle gelişebilir. Plevral boşlukta hava birikmesi olan pnömotoraksla aynı kavram değildir.

Ayrıntılı hasta bilgisi

B

İşlem

Biyopsi

Diğer adlar / kullanım: Doku örneklemesi; “parça alma” daha geniş bir hasta ifadesidir.

Tanı amacıyla doku örneği alınmasıdır. İğne, bronkoskopi veya cerrahiyle yapılabilir; her nodülde zorunlu değildir.

Ayrıntılı hasta bilgisi

Tıbbi terimler

Bleb ve bül

Diğer adlar / kullanım: Hava içeren yapılar; kist veya pnömotoraksın eşanlamı değildir.

Akciğerdeki bazı hava içeren yapılar hava kaçağıyla ilişkili olabilir. Varlıkları tek başına ameliyat kararı verdirmez.

Ayrıntılı hasta bilgisi

İşlem

Bronkoskopi

Diğer adlar / kullanım: Hava yollarının endoskopik incelenmesi.

Trakea ve bronşların içeriden değerlendirilmesini sağlar. Tanısal örnekleme veya uygun hastada tedavi amacıyla kullanılabilir.

Ayrıntılı hasta bilgisi

Görüntüleme terimi

Buzlu cam görünümü

Diğer adlar / kullanım: Ground-glass; nodülde veya daha yaygın alanlarda kullanılabilir.

Tomografideki bir görünümü tarif eder; başlı başına kanser türü değildir. Nodülün yapısı ve değişimiyle birlikte değerlendirilir.

Ayrıntılı hasta bilgisi

E

Hasta ifadesi

El terlemesi

Diğer adlar / kullanım: Palmar hiperhidroz: aşırı avuç içi terlemesi.

Normal terleme ile günlük yaşamı etkileyen aşırı terleme ayrılır. Önce neden ve cerrahi dışı tedavi seçenekleri değerlendirilir.

Ayrıntılı hasta bilgisi

Cerrahi yaklaşım

ETS

Diğer adlar / kullanım: Endoskopik torasik sempatik cerrahi için kullanılan kısaltma.

Sempatik zincire göğüs içinden müdahale edilir. Kesme, çıkarma ve klipsleme farklı tekniklerdir; işlem adı ve seviyesi ayrıca belirtilmelidir.

Ayrıntılı hasta bilgisi

G

İşlem / araç

Göğüs tüpü

Diğer adlar / kullanım: Plevral dren, tüp torakostomi.

Plevral boşluktaki hava veya sıvının dışarı alınmasını sağlar. Tek başına altta yatan nedenin kalıcı tedavisi anlamına gelmez.

Ayrıntılı hasta bilgisi

H

Tıbbi terim

Hiperhidroz

Diğer adlar / kullanım: Aşırı terleme; primer fokal ve ikincil nedenler ayrılır.

Isı düzenleme ihtiyacını aşan terlemedir. Etkilenen bölge ve altta yatan neden tedavi seçimini belirler.

Ayrıntılı hasta bilgisi

K

İşlem / araç

Kalıcı plevral kateter

Diğer adlar / kullanım: Tünelli plevral kateter, IPC.

Tekrarlayan plevral sıvının uygun hastada aralıklarla boşaltılmasını sağlar. Bakım ve izlem gerektirir; plörodezle aynı işlem değildir.

Ayrıntılı hasta bilgisi

Hasta ifadesi

Klips ameliyatı

Diğer adlar / kullanım: Sempatik zincirin klipslenmesi, klipsli ETS.

Terlemeye yönelik sempatik cerrahinin bir tekniğidir. Klipsin çıkarılması normal terleme düzenine güvenilir dönüş garantisi vermez.

Ayrıntılı hasta bilgisi

Tıbbi terim

Kompansatuvar terleme

Diğer adlar / kullanım: Sempatik cerrahi sonrası başka bölgelerde artan terleme.

Gövde veya bacaklar gibi alanlarda yeni ya da artmış terleme olabilir. Şiddetli ve kalıcı olabileceği ameliyat öncesi görüşülmelidir.

Ayrıntılı hasta bilgisi

L

Ameliyat

Lobektomi

Diğer adlar / kullanım: Akciğerin bir lobunun çıkarılması.

Çıkarılan dokunun kapsamını belirtir. VATS veya robotik cerrahi ise yaklaşımı tarif eder; aynı kavramlar değildir.

Ayrıntılı hasta bilgisi

M

Anatomik terim

Mediasten

Diğer adlar / kullanım: İki akciğer arasındaki göğüs bölgesi.

Timus dâhil farklı yapıların bulunduğu alandır. Buradaki bir kitle yalnız yerinden dolayı timoma olarak adlandırılamaz.

Ayrıntılı hasta bilgisi

Tıbbi terim

Myasthenia gravis

Diğer adlar / kullanım: Miyasteni gravis.

Kas güçsüzlüğüne yol açabilen otoimmün hastalıktır. Timektomi gereksinimi timoma varlığı ve hastalık özellikleriyle birlikte değerlendirilir.

Ayrıntılı hasta bilgisi

N

Ameliyat

Nuss ameliyatı

Diğer adlar / kullanım: Minimal invaziv pektus ekskavatum onarımı, MIRPE.

Göğüs kemiği altına geçici destek barı yerleştirilir. Barın çıkarılması ayrı işlemdir; her çöküklükte ameliyat gerekmez.

Ayrıntılı hasta bilgisi

P

Tıbbi terim

Pektus ekskavatum

Diğer adlar / kullanım: Kunduracı göğsü, göğüs çöküklüğü; MeSH kavramı: Funnel Chest.

Göğüs ön duvarının içeri çökük olduğu deformitedir. Yakınma, anatomi ve objektif değerlendirmeler tedavi kararında birlikte ele alınır.

Ayrıntılı hasta bilgisi

Tıbbi terim

Pektus karinatum

Diğer adlar / kullanım: Güvercin göğsü, göğüs çıkıklığı.

Göğüs kemiği ve komşu kıkırdakların öne çıkıntısıdır. Uygun hastada korse düşünülebilir; ekskavatumdan farklıdır.

Ayrıntılı hasta bilgisi

Anatomik terim

Plevra

Diğer adlar / kullanım: Akciğer zarı; iki yaprak ve aralarındaki boşluk birlikte düşünülür.

Akciğer yüzeyini ve göğüs duvarının içini örten zardır. Çevresinde hava veya sıvı bulunması farklı hastalıkları tarif eder.

Ayrıntılı hasta bilgisi

Tıbbi terim

Plevral efüzyon

Diğer adlar / kullanım: Akciğer zarında sıvı. “Akciğerde su” daha belirsizdir.

Plevral boşlukta fazla sıvı birikmesidir. Akciğer ödemi ve kalp zarında sıvı aynı kavram değildir; neden araştırılır.

Ayrıntılı hasta bilgisi

İşlem

Plörodez

Diğer adlar / kullanım: Plevral yapışıklık oluşturma işlemi.

Pnömotoraks veya tekrarlayan sıvıda uygun hastada kullanılabilir. Plevra yapraklarını birbirine yaklaştırmayı amaçlar; yöntem ve uygunluk değişir.

Ayrıntılı hasta bilgisi

Tıbbi terim

Pnömotoraks

Diğer adlar / kullanım: Hasta dilinde sıklıkla akciğer sönmesi denir.

Plevral boşlukta hava birikmesidir. Belirtiler ve solunum-dolaşım durumu aciliyeti belirler; her olguda cerrahi gerekmez.

Ayrıntılı hasta bilgisi

R

Cerrahi yaklaşım

RATS

Diğer adlar / kullanım: Robot yardımlı torakoskopik cerrahi.

Cerrahın konsoldan kumanda ettiği araçlarla yapılan yaklaşımdır. Robot bağımsız ameliyat yapmaz; uygunluk hasta ve işleme göre değerlendirilir.

Ayrıntılı hasta bilgisi

S

Ameliyat

Segmentektomi

Diğer adlar / kullanım: Akciğerin anatomik bir segmentinin çıkarılması.

Seçilmiş olgularda akciğer dokusunu koruyan anatomik rezeksiyondur. Kama rezeksiyonu ve lobektomiyle aynı kapsamda değildir.

Ayrıntılı hasta bilgisi

T

Ameliyat

Timektomi

Diğer adlar / kullanım: Timus bezinin çıkarılması.

Timoma ve seçilmiş myasthenia gravis hastalarında değerlendirilir. Yalnız bezin boyutuna bakılarak karar verilmez.

Ayrıntılı hasta bilgisi

Tıbbi terim

Timoma

Diğer adlar / kullanım: Timus kökenli bir tümör türü.

Her timus büyümesi veya mediasten kitlesi timoma değildir. Görüntüleme, evre ve gerektiğinde doku değerlendirmesiyle plan yapılır.

Ayrıntılı hasta bilgisi

İşlem

Torasentez

Diğer adlar / kullanım: Plevral sıvı örneklemesi / aspirasyonu.

İğne veya ince kateterle sıvı alınır; tanı ve yakınmaları azaltma amaçları olabilir. Göğüs tüpüyle sürekli drenajdan farklıdır.

Ayrıntılı hasta bilgisi

Tıbbi terim

Trakea darlığı

Diğer adlar / kullanım: Soluk borusu darlığı, trakeal stenoz.

Havayı ana bronşlara taşıyan borunun daralmasıdır. Entübasyon sonrası skar nedenlerden biridir; sabit darlık ve malazi ayrılır.

Ayrıntılı hasta bilgisi

V

Cerrahi yaklaşım

VATS

Diğer adlar / kullanım: Video yardımlı torakoskopik cerrahi; kapalı göğüs cerrahisi.

Kamera ve küçük kesilerle kullanılan yaklaşımdır. Tek bir ameliyatın veya çıkarılan akciğer miktarının adı değildir.

Ayrıntılı hasta bilgisi

W

Ameliyat

Wedge (kama) rezeksiyonu

Diğer adlar / kullanım: Akciğerden kama biçiminde sınırlı parça çıkarılması.

Lezyon çevresinde sınırlı akciğer dokusu alınır. Anatomik segmentektomiden farklıdır; uygun işlem lezyon ve klinik amaca göre seçilir.

Ayrıntılı hasta bilgisi